NHỮNG CÂY THUỐC VỊ THUỐC VIỆT NAM (GIÁO SƯ ĐỖ TẤT LỢI) 0938134390

 Tiểu sử

Ông sinh tại xã Phú Minh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

Ông học khoa Dược trường Y Dược toàn cấp Đông Dương trong thời gian 1939 - 1944 thời Pháp thuộc. Sau khi tốt nghiệp ông mở Hiệu thuốc ở phố Hàng Gai, Hà nội trên biển hiệu không đề tiếng Pháp như thời ấy mà ghi Hiệu thuốc để chỉ rõ khí phách độc lập của người Việt Nam.

Từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, dược sĩ Đỗ Tất Lợi với cương vị Viện trưởng Viện khảo cứu chế tạo dược phẩm Cục quân y, đã chịu khó đi công tác trên núi rừng Việt Bắc tìm kiếm sưu tầm các cây thuốc phòng chữa bệnh cho bộ đội và nhân dân. Sau ngày hòa bình lập lại, với nhiệm vụ Chủ nhiệm bộ môn dược liệu Trường Đại học Y dược Hà Nội, ông đã say mê nghiên cứu về dược liệu, vị thuốc Việt Nam và các cây di thực từ nước ngoài. Ông đã có công xây dựng bộ môn về nghiên cứu và tư duy khoa học theo hướng dân tộc hiện đại. Ông tham giảng dạy trực tiếp và biên soạn giáo trình "Dược liệu học và các vị thuốc Việt Nam". Giáo trình này ngoài sử dụng làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên đại học các trường Y Dược trong nước còn được bạn bè quốc tế khối xã hội chủ nghĩa Đông Âu đánh giá rất cao. Trong thư gửi Bộ Y tế Việt Nam, hai nhà dược học Xô viết đã viết "Một giáo trình xuất sắc về dược liệu học bằng tiếng Việt vừa xuất bản, được các nhà dược học Liên Xô rất chú ý. Đó là một trong số ít sách giáo khoa về cây thuốc vùng Đông Nam Á..."

Sau mấy chục năm lăn lộn với việc sưu tầm nghiên cứu dược liệu, Đỗ Tất Lợi đã biên soạn được bộ sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam xuất bản đến nay là lần thứ 11. Đây là một công trình nghiên cứu rất có giá trị ở trong nước cũng như ở nước ngoài. Trên cơ sở cuốn sách này, năm 1968 Hội đồng chứng chỉ (khoa học) tối cao Liên Xô đã công nhận học vị Tiến sĩ khoa học cho dược sĩ Đỗ Tất Lợi. Năm 1983, tại Triển lãm hội chợ sách quốc tế Matxcơva, bộ sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam được bình chọn là một trong bảy viên ngọc quý của triển lãm sách.

Cuốn sách "Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam". Do ông viết được đánh giá rất cao trong giới chuyên môn trong và ngoài nước. Giáo sư tiến sĩ khoa học Đỗ Tất Lợi được Hội đồng chứng chỉ khoa học tối cao Liên Xô (1968) trao bằng tiến sĩ khoa học danh dự[2] vì cuốn sách trên được coi là một công trình khoa học lớn về cây thuốc ở Việt Nam và Đông Nam Á. Cuốn sách này đã được một hội đồng khoa học của Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp Liên Xô đánh giá: "vừa mang tính khoa học hiện đại, vừa nêu được những giá trị của y học cổ truyền phương Đông, vừa có tính chất bác học, vừa có tính phổ cập bình dân" (1964). Đó là một cuốn sách đã được bình chọn là một trong bảy đầu sách hay nhất trong một hội chợ sách ở Liên Xô cũ (Moskva 1983). Cuốn sách này được coi là cẩm nang tra cứu cho hầu hết các Dược sĩ Đại học và Bác sĩ Đông y ở Việt Nam.

Ông được phong hàm giáo sư (1980) được nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Kỹ thuật năm (1996) và tặng thưởng huân chương Độc lập hạng nhì (2001) về những cống hiến cho khoa học và đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trên đây chỉ là hai trong hàng trăm công trình khoa học lớn nhỏ giáo sư đã công bố trong và ngoài nước các công trình của ông đã được công bố bằng các thứ tiếng Việt, Pháp, Nga, Đức, Rumani...

SÁCH HAY. CÂY THUỐC VÀ VỊ THUỐC VIỆT NAM của GIÁO SƯ ĐỖ TẤT LỢI

(by Rita Tuyen)

0938134390

===================================

Tác phẩm Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam là hiện thân của GS.TS. Đỗ Tất Lợi, nhà nghiên cứu dược liệu nổi tiếng ở nước ta. Có thể nói rằng cả cuộc đời của Giáo sư đã gắn liền với việc tìm tòi, sưu tầm các cây, con và khoáng vật, làm thuốc ở Việt Nam. Giáo sư đã đóng góp rất lớn vào việc tạo nguồn dược liệu cũng như các chế phẩm thuốc YHCT ở Việt Nam. Ngày nay, trong mỗi công trình nghiên cứu khoa học của các sinh viên, nghiên cứu sinh hoặc của cán bộ ngành YDHCT, không thể thiếu được tài liệu tham khảo quý giá này của Giáo sư. Tác phẩm Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam do NXB Y học xuất bản, bao gồm 1274 trang, được phân ra thành 3 phần lớn. Phần I Phần giới thiệu kiến thức nền của YDHCT, chiếm 28 trang, đó là các cơ sở lý luận về tìm thuốc và tác dụng của thuốc theo Đông y, trong đó, tác giả chỉ điểm qua nội dung của một số học thuyết YHCT: học thuyết “âm dương, ngũ hành, kinh lạc”, những vấn đề có liên quan đến tác dụng của dược liệu, đồng thời cũng đề cập đến cơ sở để xét tác dụng của thuốc theo khoa học hiện đại. Phần II Là nội dung chính của Tác phẩm, với tiêu đề: “Những cây thuốc và vị thuốc”, chiếm tỷ trọng lớn về trang lượng, lên tới 1021 trang. Trong phần này, tác giả đã tập trung giới thiệu các vị thuốc theo từng nhóm bệnh, có tới 23 nhóm. Ví dụ: Các cây thuốc và vị thuốc chữa bệnh phụ nữ có 29 vị; các cây thuốc và vị thuốc chữa mụn nhọt, mẩn ngứa có tới 73 vị; các cây thuốc và vị thuốc trị giun sán có 12 vị; các cây thuốc và vị thuốc chữa lỵ có 31 vị,… Rồi lần lượt, giới thiệu về các cây thuốc và vị thuốc thông tiểu, thông mật, thuốc cầm máu, thuốc hạ huyết áp, các cây và vị thuốc có chất độc, các cây thuốc và vị thuốc chữa bệnh ở bộ máy tiêu hóa, chữa đi lỏng, đau bụng, nhuận tràng và tẩy, chữa đau dạ dầy, chữa tê thấp đau nhức, đắp vết thương, rắn rết cắn, chữa bệnh mắt, tai, mũi, răng, họng, chữa bệnh tim, chữa cảm sốt, chữa ho hen, thuốc ngủ, an thần, trấn kinh, các vị thuốc bổ, thuốc bồi dưỡng có nguồn gốc thảo mộc, các vị thuốc bổ có nguồn gốc động vật, các vị thuốc khác có nguồn gốc động vật, các vị thuốc có nguồn gốc khoáng vật. Nếu tính về số vị thuốc và cây thuốc trong tác phẩm, con số lên tới 753 vị, trong đó chủ yếu là các cây thuốc và vị thuốc có nguồn gốc thảo mộc: 678 vị, chiếm tỷ lệ 89,40 %; các vị thuốc có nguồn gốc động vật là 57 vị; có nguồn gốc khoáng vật là 18 vị. Như vậy, số vị thuốc, có nguồn gốc động vật và khoáng vật chỉ chiếm 10,60%. Điều đáng lưu ý là trong mỗi cây thuốc, mỗi vị thuốc, tác giả đã giới thiệu rất kỹ nguồn gốc của chúng thông qua tên gọi của vị thuốc, cây thuốc. Và điều đó cũng rất đa dạng, có khi một vị thuốc có đến 4 hoặc 5 tên gọi khác nhau: Tên thường gọi, tên địa phương, tên của các dân tộc thiểu số, rồi tên nước ngoài, đặc biệt lại có tên Latinh để tra cứu, rất tiện lợi cho độc giả. Tiếp tiếp theo là phần mô tả vị thuốc, phân bố thu hái và chế biến, rồi đến thành phần hóa học, tác dụng dược lý và cuối cùng là công dụng và liều dùng. Điều đó nói lên rằng, có rất nhiều tư liệu quý giá, mà độc giả có thể được hỗ trợ ở mỗi phần của tác phẩm này. Phần III Phần phụ lục của cuốn sách có 51 trang, tác giả đã dành một ít trang lượng để giới thiệu về thân thế và sự nghiệp của hai đại danh y nước ta là thiền sư Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông. Ngoài ra, tác giả cũng dành một số trang để giới thiệu về việc tổ chức khai thác sử dụng cây thuốc và vị thuốc Việt Nam trước và sau Cách mạng tháng Tám. Trong phần này cũng có đề cập đến quan điểm của một số nhà nghiên cứu dược liệu nước ngoài viết về thân thế sự nghiệp cũng như đánh giá các công trình nghiên cứu khoa học của GS.TS. Đỗ Tất Lợi. Ở phần cuối của cuốn sách, chúng ta còn được biết tới 248 bức ảnh mầu của các cây thuốc quý có ở Việt Nam, đồng thời tác giả cũng giới thiệu với bạn đọc danh sách của 15 tác phẩm, 113 công trình nghiên cứu khoa học của tác giả và 13 tác phẩm dịch từ tiếng nước ngoài mà tác giả biên soạn. Thông qua tác phẩm Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, chúng ta, lại có dịp tưởng nhớ tới cố GS.TS. Đỗ Tất Lợi, một nhà giáo, suốt đời tận tụy với sự nghiệp của YDHCT, một người luôn luôn nhắc nhở các học trò của mình, phải luôn gắn công việc giảng dạy với các công trình nghiên cứu khoa học, và đặc biệt phải luôn gắn bó với những thực tế sống động ngoài đời. GS.TS Phạm Xuân Sinh

Giáo sư Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi biên soạn,sach-nhung-cay-thuoc-vi-thuoc-vietnam-doTat-loi-giao-su-tien-si-bien-soạn,Download sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam,Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam với cuộc đời dược sĩ Đỗ Tất Lợi,sách y học cổ truyền Việt Nam,nhung-cay-thuoc-va-vi-thuoc-viet-nam-voi-cuoc-doi-duoc-si-do-tat-loi,nhung-cay-thuoc-quy-viet-nam,Ebook-sach-nhung-cay-thuoc-vi-thuoc-vietnam,sách y học viet nam,review sách cây thuốc vị thuốc